Marmaris’ten sabah çok erken çıktık; Serdar direksiyonda, ben termos kahvemi tutuyordum. Donetsk’te uzun kışlardan, Petersburg’un sisinden, Moskova’nın geniş caddelerinden sonra Akdeniz yollarında antik kent kovalamak bana hâlâ biraz mucize gibi geliyor. Side’ye vardığımızda ilk iş arabayı merkez dışına bırakıp yürümek oldu. Taş yolun altında camla korunan kalıntıları görünce Serdar “burada şehir bitmemiş, sadece kat değiştirmiş” dedi. Ben de aynen öyle hissettim.
Side’de tarih müze vitrininin içinde durmuyor; dondurmacının önünden geçerken, limana inerken, bir restorana masa ararken yanınızdan çıkıyor. Müzede görevliyle konuşurken Side adının eski dilde “nar” anlamına geldiğini öğrendim. Kentin tarihi MÖ 8. yüzyıla kadar uzanıyor; Pamfilya’nın en önemli liman kentlerinden biri olmuş, Lidya, Pers, Büyük İskender ve Roma dönemlerini yaşamış.
Benim Side’de en çok durduğum yer antik tiyatro oldu. Tiyatro yarımadanın daraldığı noktada, yamaca yaslanmakla yetinmeyip Roma mimarisinin tonozlu taşıyıcı sistemiyle yükselmiş. Sahne binasının taşlarında hâlâ o gösteri alanı duygusu var; oturma sıralarına çıkınca kent bir anda liman, agora, tapınak ve deniz olarak önünüze seriliyor.
Apollon ve Athena tapınaklarına gün batımına yakın yürüdük. Petersburg’da Neva kıyısında ışığın taşlara vurduğu saatleri severdim; Side’de aynı şey Akdeniz rüzgârıyla oluyor. Sütunların arasında bekleyen kalabalık biraz yorucu ama güneş denize inerken taşların rengi değişiyor, o an için kalabalığa katlanılıyor.
Marmaris’ten Side’ye günübirlik gidilir ama kolay bir günübirlik değildir. Biz sabah 06:00 gibi çıktık, kahvaltıyı yolda yaptık ve molalarla öğlene doğru Side tarafına vardık. Rahat gezmek isteyenlere benim tavsiyem bir gece Manavgat ya da Side’de kalmak; Serdar “döneriz” dedi ama akşam dönüş yolunda ikimiz de aynı anda sustuk, bu yol geceye bırakılacak yol değil.
Antalya merkezden gelenler için iş daha pratik. Side, Manavgat’a yaklaşık 7-8 kilometre mesafede; Antalya’dan Manavgat yönüne gidip Side tabelalarını takip ediyorsunuz. Otobüsle gelenler Antalya Otogarı’ndan Manavgat’a geçip oradan Side dolmuşuna binebilir. Side’nin tarihi iç kısmına araçla girmek zaten doğru fikir değil; otogar ve otopark bölgesinden yürüyerek ya da kısa aktarma araçlarıyla yarımadaya iniliyor.
Ben Side’yi yürüyerek gezmeyi seviyorum ama yazın bu yürüyüşü hafife almamak gerekiyor. Tiyatrodan müzeye, oradan Apollon Tapınağı’na yürürken mesafeler haritada kısa görünüyor; temmuz sıcağında aynı mesafe iki katına çıkıyor.
Side’de bütçe hesabı biraz karışık, çünkü antik kentin sokaklarında, sütunlu yol çevresinde ve Apollon Tapınağı tarafında para ödemeden dolaşabiliyorsunuz. Para gişeli bölümlerde başlıyor. Serdar’ın MüzeKartı tiyatro ve müze tarafında iş gördü; T.C. vatandaşları için MüzeKart geçerli. MüzeKart alacak olanlar için yıllık kartı 200 TL’ye aldıklarını gişede de teyit ettim.
Yabancı ziyaretçi hesabını da Olga merakıyla özellikle sordum, çünkü ailemden ve Rusça konuşan arkadaşlarımdan Side’ye gelen çok oluyor. Side Müzesi için 5 Euro, Side Örenyeri için 7 Euro, ikisini birlikte almak isteyenler için tek bilet 10 Euro gibi düşünmek gerekiyor. Bu rakamları özellikle not ettim; çünkü tek tek girince hesap başka, kombine alınca başka oluyor.
Gece Müzeciliği ayrı bir kalem. 1 Haziran ile 1 Ekim 2026 arasında Side Örenyeri gece 22:00’ye kadar gezilebiliyor; MüzeKart sahipleri akşam girişi için ayrıca 200 TL ödüyor. Biz gün batımını tapınaklarda yakaladık, ama tiyatro tarafını akşam ışığında görmek isteyenler bu ek ücreti hesaba katsın.
Side Müzesi her gün açık ve gişe kapanışı 20:30; Side Örenyeri gündüz bölümünde de her gün açık. Ben Side gibi sıcak bir yerde saat hesabını fiyat kadar önemli görüyorum; çünkü öğlen ödediğiniz biletle taşların üstünde eriyorsunuz, akşam ödediğiniz biletle gerçekten geziyorsunuz.
Yeme içmede bizim en net gördüğümüz fark liman tarafındaydı. İki kahve ve bir soğuk içeceğe, Manavgat merkezde ödeyeceğimizin belirgin üstünü ödedik. Akşam yemeğini denize sıfır masada yerseniz manzaranın parasını hesaba ekliyorlar; biz bu yüzden müzeden sonra ara sokakta daha sakin bir yerde oturduk, tatlıyı limana bıraktık.
