İngiltere’den Ne Alınır?

İngiltere’den ne alınır sorusunun kısa cevabı: çay, tereyağlı bisküvi (shortbread), portakal marmelatı ve çikolata. Futbol seven birine kulübün resmi mağazasından bir atkı, kitap seven birine güzel bir baskı, Harry Potter hayranına Platform 9¾’ten bir hatıra. İngiltere’de alışveriş yaparken bilinmesi gereken iki şey var: Turistlere KDV iadesi (tax free) artık yok, ve İngiliz peynirleri ne kadar meşhur olsa da Türkiye’ye getirilemiyor.

Türkçede “İngiltere” çoğu zaman bütün Birleşik Krallık için kullanılıyor; bu yazıda da İskoçya’nın ürünlerini (shortbread, viski, tartan) dahil ettim. Yalnızca Londra’da kalıyorsanız mağaza ve semt önerileri için Londra’dan ne alınır yazısına bakın.

Çay

İngiltere’den en çok alınan hediye ve hâlâ en mantıklısı: hafif, ucuz, bozulmuyor ve İngiliz çay kültürünü gerçekten yansıtıyor. Markete girdiğinizde iki dünya göreceksiniz:

• Günlük çaylar: Yorkshire Tea ve PG Tips, İngilizlerin evde sütle içtiği sert siyah çaylar. Ucuz, büyük kutularda ve “gerçek İngiliz çayı” budur.
• Hediyelik çaylar: Twinings, Fortnum & Mason ve Whittard’ın desenli metal kutulu harmanları. Earl Grey (bergamotlu) ve English Breakfast en klasik ikisi.

Türk okur için ipucu: İngiliz siyah çayları çoğunlukla poşet ve sütle içilmek üzere harmanlanıyor; demlikte, sade içen birine dökme yaprak çay daha uygun. Hediye kutusunda poşet mi dökme mi olduğuna bakın.

Fiyat örneği: Yorkshire Tea, 80 poşet, 10 £; Twinings Earl Grey metal kutu, 15 £.

Shortbread ve Bisküvi

Tereyağlı İskoç kurabiyesi shortbread, İngiltere’den alınan en klasik ikinci hediye. En bilinen marka Walkers; tartan desenli kutuları havalimanından markete her yerde. Uzun süre bayatlamıyor ve kutusu sonradan saklama kabı oluyor. Daha sade bir seçenek için marketlerin kendi markalı bisküvi kutuları ve M&S’in desenli metal kutuları popüler.

Fiyat örneği: Walkers shortbread kutusu, 5 £.

Marmelat ve Reçel

Portakal marmelatı İngiliz kahvaltısının simgesi; Seville portakalının acımsı tadıyla Türk reçellerinden farklı. Essex’teki Wilkin & Sons’ın Tiptree markası hem marketlerde hem hediyelik dükkânlarda var. Cam kavanozları kayıtlı bagaja koyun.

Biraz daha cesur bir hediye isterseniz İngilizlerin “ya sev ya nefret et” dediği tuzlu maya ezmesi Marmite ya da Branston turşu sosu, İngiltere’yi tanıyan biri için eğlenceli bir sürpriz.

Çikolata ve Şekerleme

Cadbury Dairy Milk İngiltere’nin en sevilen çikolatası ve İngiltere’de üretilen tarifi başka ülkelerdekinden farklı. Fudge (yumuşak karamel) ve toffee de klasik İngiliz şekerlemeleri; Cornwall ve Devon’ın ev yapımı fudge’ları hediyelik dükkânlarında satılıyor.

Jelibon alacaksanız içerik listesine bakın: İngiltere’deki birçok jelibon domuz kaynaklı jelatin içeriyor. Ambalajda “suitable for vegetarians” ya da “halal” ibaresi arayın.

Fiyat örneği: Cadbury Dairy Milk tablet, 8 £.

Peynir ve Clotted Cream: Türkiye’ye Getirilemez

Cheddar, Stilton ve Wensleydale gibi İngiliz peynirleri ve Cornwall’un kaymağa benzeyen clotted cream’i orada mutlaka denemeniz gereken lezzetler. Ama hediye olarak almayın: Türkiye’ye yolcu beraberinde süt ürünü getirmek kişisel kullanım için bile yasak. Vakumlu paket bunu değiştirmiyor; havalimanında el konuluyor.

Futbol Ürünleri

Premier Lig kulüplerinin resmi mağazaları (stadyumdaki “club shop”lar ve şehir merkezi mağazaları) futbol seven biri için en iyi adres. Orijinal forma pahalı; daha uygun hediye için atkı, bere, kupa ve anahtarlık. Turistik dükkânlardaki ucuz formaların çoğu lisanssız. Sezon sonunda ve yeni forma tanıtıldığında eski sezon formaları indirime giriyor.

Fiyat örneği: Premier Lig kulübü taraftar atkısı, resmi mağaza, 25 £.

Harry Potter ve Kitaplar

Harry Potter hayranları için iki adres var: Londra King’s Cross istasyonundaki Platform 9¾ mağazası (ücretsiz, ama fotoğraf kuyruğu uzun) ve Londra dışındaki Warner Bros. Studio Tour’un mağazası (tur bileti gerekli). Asa, atkı ve ev armalı ürünler bu iki yerde.

Kitap seven birine İngilizce bir klasiğin özel baskısı ya da büyük kitapçıların kendi kanvas çantaları güzel bir hediye. Müze mağazaları (British Museum, V&A, National Gallery) da kaliteli baskı, defter ve kartpostal için iyi; müzelerin çoğu ücretsiz.

Yün, Kaşmir ve Tartan

İngiliz ve İskoç yünü gerçekten kaliteli. İskoçya’nın kaşmir atkıları, tartan (ekose) şallar ve İngiliz yün kazakları uzun ömürlü hediyeler. Etikette lif oranına bakın: “Wool blend” karışım demek; “100% lambswool” ya da “cashmere” yazanlar daha pahalı ve daha kaliteli. “Made in Scotland” ya da “Made in UK” ibaresi önemliyse kontrol edin; turistik dükkânlardaki tartanların bir kısmı başka ülkelerde üretiliyor.

Kraliyet Temalı Hediyeler

Taç, saray ve kraliyet motifli kupalar, çay kutuları ve tabaklar. En kalitelisi sarayların resmi mağazalarında (Royal Collection Shop) satılanlar; turistik meydanlardakiler daha ucuz ama baskı ve porselen kalitesi düşük olabiliyor. Kraliyet porselen kupalarında “fine bone china” ibaresi kaliteyi gösteriyor.

Bölgelere Göre Ne Alınır?

İngiltere’den Ne İstenir?

İngiltere’de okuyan ya da yaşayan bir yakınınız geliyorsa, istemeden önce şunu düşünün: Türkiye’de pahalı ya da bulunmayan, getirene de yük olmayan bir şey mi? En mantıklı istekler:

• Çay ve bisküvi: Yorkshire Tea, PG Tips, Walkers shortbread. Hafif ve ucuz.
• Çikolata: İngiliz tarifli Cadbury.
• Kitap: İngilizce kitaplar Türkiye’de pahalı; ikinci el kitapçılar ve charity shop’lar çok ucuz.
• Kozmetik: Boots ve Superdrug’ın kendi markaları uygun fiyatlı.

İstemeyin: Peynir, clotted cream, sosis ve bacon gibi et ve süt ürünleri Türkiye’ye getirilemiyor. Telefon isteyecekseniz Türkiye’de IMEI kaydı ve harcı 54.258 TL gerektiğini hesaba katın.

Alışveriş İpuçları

• Tax free yok: İngiltere, İskoçya ve Galler’de turistlere KDV iadesi 1 Ocak 2021’de kaldırıldı. Raf fiyatı ödeyeceğiniz fiyat; Avrupa’daki gibi iade beklemeyin.
• Pazar günü: Büyük mağazalar pazar günü yalnızca 6 saat açık (genellikle öğleden akşamüstüne); küçük dükkânlar daha uzun açık olabiliyor.
• Market markaları: Tesco, Sainsbury’s ve M&S’in kendi markalı çay, bisküvi ve çikolataları, hediyelik dükkânlarındaki aynı ürünlerden çok daha ucuz.
• Charity shop’lar: Yardım kuruluşlarının ikinci el dükkânları kitap, porselen ve yün kazak için gerçek bir hazine; fiyatlar çok düşük.

Kime Ne Alınır?

Dönüşte Paketleme ve Gümrük

Marmelat kavanozlarını ve şişeleri kayıtlı bagaja verin. Metal kutulu çay ve bisküviler ezilmez ama kutuları valizin kenarına koymak yer kazandırır; porselen kupaları giysilerin arasında taşıyın.

Türkiye’ye dönüşte et ve süt ürünü getirmek kişisel kullanım için bile yasak; İngiliz peynirleri, clotted cream ve bacon bu kapsamda. Bal, salyangoz ve canlı midye kişi başı en fazla 2 kg, açılmamış orijinal ambalajında ve soğutma gerektirmeyen bebek maması 2 kg, iç organları temizlenmiş balık ve deniz ürünleri toplam 20 kg (ya da tek bir balık) ile sınırlı; çikolata ve şekerleme için gümrük muafiyeti 1’er kilogram. Çay, alkol ve eşya değeri sınırları: Alkol 2 litre, Çay 1 kg

Sık Sorulan Sorular

İngiltere’den ne alınır?

En çok alınanlar çay, shortbread, portakal marmelatı, Cadbury çikolata, futbol kulübü ürünleri, Harry Potter hatıraları ve yün ya da kaşmir atkılar.

İngiltere’den ne istenir?

Yorkshire Tea, shortbread, Cadbury, İngilizce kitap ve Boots kozmetik ürünleri. Peynir ve et ürünü istemeyin; Türkiye’ye getirilemiyor.

İngiltere’den Türkiye’ye peynir getirilebilir mi?

Hayır. Türkiye’ye yolcu beraberinde süt ürünü getirmek kişisel kullanım için bile yasak.

İngiltere’de tax free var mı?

Hayır. Büyük Britanya’da turistlere KDV iadesi 2021’de kaldırıldı.

En iyi İngiliz çayı hangisi?

Günlük içim için Yorkshire Tea ya da PG Tips, hediye için Twinings veya Fortnum & Mason’ın metal kutulu Earl Grey ve English Breakfast harmanları.

İngiltere’den ucuz ne alınır?

Market ürünleri: çay, bisküvi ve çikolata. Charity shop’larda kitap ve porselen de çok ucuz.

İngiltere’den en iyi hediye, her gün kullanılacak küçük bir şey: sabah demlenecek bir kutu çay, kahvaltıda açılacak bir kavanoz marmelat ya da kış boyu takılacak bir atkı. Rotanızı planlamak için İngiltere gezi rehberine ve İngiltere’de gezilecek yerler yazısına bakabilirsiniz.