Sorgun’da Gezilecek Yerler
Sorgun, Yozgat’ın en kalabalık ilçesi ve gezi açısından iki şeyle öne çıkıyor: termal kaplıcaları ve çevresindeki arkeolojik alanlar. Bunların en önemlisi, Orta Anadolu’nun en büyük Demir Çağı kenti olan ve antik kaynaklardaki Pteria olduğu düşünülen Kerkenes. Alişar Höyüğü, Çadır Höyük ve Hititlerin heykel taşlarını işlediği taş ocakları da ilçe sınırları içinde. Bu alanların çoğu açık arazideki kazı alanları; müze gibi düzenlenmiş değiller. Bu yüzden Sorgun, tarih ve arkeolojiye ilgi duyanlar için anlamlı bir durak.
Kısa Bilgiler
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| Konum | Yozgat’ın doğusunda, il merkezine yaklaşık 35 km |
| Kaç gün? | Kaplıca ve Kerkenes için 1 gün; arkeolojik alanları gezmek için 2 gün |
| En iyi dönem | Mayıs-ekim; kışlar sert, arkeolojik alanlara ulaşım zorlaşıyor |
| Ulaşım | Arkeolojik alanlar köy yollarında; araç şart |
| Eserler nerede? | Alişar buluntuları Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde |
Kerkenes Harabeleri (Pteria)
Sorgun’un en önemli durağı. Şahmuratlı köyü yakınlarında, Kerkenes Dağı’nın tepesindeki platoya kurulmuş Demir Çağı kenti, Sorgun merkezine yaklaşık 13 km uzaklıkta. Kentin MÖ 600 civarında kurulduğu tahmin ediliyor; Herodot’un anlattığı Pteria’nın burası olduğu düşünülüyor. Yaklaşık 7 km uzunluğundaki surların çevrelediği 2,5 kilometrekarelik alan, kendi döneminin en büyük yerleşimlerinden biri; jeofizik araştırmalarla şehirde 4.500 kadar bina tespit edildi.
Alandaki ilk bilimsel yüzey araştırmaları 1993’te başladı. Kentin önce Medler tarafından kurulduğu düşünülüyordu, ama 2003’teki kazılarda bulunan Frigce yazıtlar burasının bir Frig kenti olabileceğini gösterdi. Şehir büyük bir yangınla yok olmuş ve bir daha iskân edilmemiş.
Ziyaret: Kerkenes müze gibi düzenlenmiş bir ören yeri değil; geniş, açık arazide bir kazı alanı. Kalıntıların büyük kısmı toprak altında, surların ve kapıların izleri ise manzarayla birlikte etkileyici. Rahat ayakkabı, su ve şapka götürün. Kazı ekibinin çalıştığı yaz aylarında gitmek, alanı anlamak için büyük avantaj.

Alişar Höyüğü
Alişar köyü sınırlarındaki höyükte yapılan kazılar, bölgede MÖ 4000 ile MÖ 1000 arasında kesintisiz bir yerleşim olduğunu gösterdi. Erken ve Orta Tunç Çağı’nda surlarla çevrili bir kente dönüşen Alişar, Anadolu’nun Tunç Çağı tarihini anlamak için önemli alanlardan biri. Höyükten çıkarılan eserler Ankara’daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi‘nde sergileniyor. Alan zaman zaman define avcılarının tahribatına uğramış; ziyaret ettiğinizde kazı alanlarına girmeyin. Ayrıntılar için Alişar Höyüğü yazımıza bakın.

Çadır Höyük
Peyniryemez köyüne yaklaşık 2 km uzaklıktaki höyük, ilk kez 1920’lerde tespit edildi ve uzun yıllardır düzenli kazılarla inceleniyor. Yaklaşık 32 metre yüksekliğindeki höyük, binlerce yıl üst üste kurulmuş yerleşim katmanlarını barındırıyor.

Hitit Taş Atölyeleri: Karakız, Kazankaya ve Hapisboğazı
Sorgun’un en ilginç ve en az bilinen yerleri, Hititlerin heykel ve yapı taşlarını işlediği taş ocakları. Karakız beldesindeki Karakız ve Kazankaya atölyelerinde yarı işlenmiş bir aslan heykeli, 2 metre çapında kayaya oyulmuş bir su sarnıcı ve işlenmeye bırakılmış bazalt bloklar görülüyor.
Araplı ile Ahmetfakılı arasındaki Hapisboğazı atölyesi, Hitit başkentleri Hattuşa ve Alacahöyük’te kullanılan taşların işlendiği yer olarak biliniyor. Burada iki yarı işlenmiş aslan heykeli ve taş yatakları duruyor. Yarım kalmış heykeller, Hitit ustalarının taşı nasıl çıkarıp şekillendirdiğini görmek için eşsiz bir fırsat.
Atölyeler açık arazide ve tabelaları sınırlı; yol tarifini köylerden sormanız gerekebilir.


Sorgun Kaplıcaları
Sorgun’un en çok ziyaretçi çeken yeri. Klorürlü, sodyumlu ve sülfatlı termal suyun sıcaklığı 50-61°C arasında. Kaplıca bölgesinde konaklamalı termal oteller ve günübirlik havuz ile hamam hizmeti veren tesisler var; kaplıca, Kerkenes ve arkeolojik alanlar için iyi bir konaklama üssü. Sağlık sorununuz varsa termal suya girmeden önce doktorunuza danışın.

Diğer Duraklar
- Garipler köyü kilisesi: Ne zaman ve kim tarafından yapıldığı bilinmeyen, büyük bölümü yıkılmış bir kilise kalıntısı.
- Gedikhasanlı Şakir Efendi Türbesi: Gedikhasanlı kasabasında doğmuş, ömrünü medreselerde müderris olarak geçirmiş Şakir Efendi’nin türbesi; yöre halkı için önemli bir ziyaret yeri.

1 Günlük Sorgun Rotası
Sabah erken Kerkenes’e çıkın; platonun manzarası ve surların izleri sabah ışığında en etkileyici halinde. Öğleden sonra Karakız’daki Hitit taş atölyelerine geçin. Günü Sorgun kaplıcalarında bitirin. İkinci bir gününüz varsa Alişar Höyüğü ve Çadır Höyük’ü ekleyin. Yozgat’ın diğer ilçeleri için Yozgat’ta gezilecek yerler yazımıza bakın.
Sık Sorulan Sorular
Sorgun’da gezilecek en önemli yer neresi?
Kerkenes Harabeleri: Orta Anadolu’nun en büyük Demir Çağı kenti ve antik kaynaklardaki Pteria olduğu düşünülen yer.
Kerkenes Sorgun’a ne kadar uzaklıkta?
Şahmuratlı köyü yakınlarında, Sorgun merkezine yaklaşık 13 km.
Sorgun kaplıca suyu kaç derece?
50-61°C arasında.
Alişar Höyüğü’nden çıkan eserler nerede?
Ankara’daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde.