Fas Gezi Rehberi
Fas’ı ilk kez planlayan birine tek cümleyle şunu söylerim: yalnızca Marakeş’e gidip dönmeyin. Marakeş pazarın gürültüsünü, Fes zanaatın hafızasını, Essaouira Atlantik’in serinliğini, Merzouga ise ülkenin sessiz tarafını gösteriyor; bunlardan biri eksik kalınca Fas anlatısı da yarım kalıyor. İlk gezi için 9-11 gün, çöl eklenirse 13 gün ayırın. Türk vatandaşları Fas’a 90 güne kadar vizesiz girebiliyor.
Gaziantep’te yaşıyorum ve bu rehberi Fas’ı gezdikten sonra kendi notlarımla hazırladım. Türk çarşı kültürünü bilen biri için Fas medinaları hem tanıdık hem şaşırtıcı: dükkânın önünde durmak, ürünü elinize almak ve esnafla iki kelime konuşmak burada da alışverişin parçası. Ama sokaklar çok daha karmaşık, baharat kokusu daha tatlı, pazarlık daha uzun.
Fas’ın neyi meşhur? Tajin ve kuskus, Marakeş ve Fes medinaları, geleneksel riad evleri, Fes’in deri ürünleri, argan yağı, baharatları ve Sahra çölü. Hediyelik alışveriş için Fas’tan ne alınır rehberimize bakabilirsiniz.
Fiyat güncellemesi: 17 Temmuz 2026. Bu tarihte 1 Fas dirhemi yaklaşık 5,06 TL. Hesabı kolaylaştırmak için 100 MAD’ı kabaca 500 TL düşünebilirsiniz.
Fas’a Gitmeden: Genel Bilgiler
| Bilgi | Not |
|---|---|
| Başkent | Rabat |
| En büyük şehir | Kazablanka |
| Resmi diller | Arapça ve Amazighce |
| Günlük iletişim | Darija adı verilen Fas Arapçası; turistik yerlerde Fransızca yaygın |
| Para birimi | Fas dirhemi (MAD veya DH) |
| Yönetim | Anayasal monarşi |
| Nüfus | 2024 resmi sayımına göre 36.828.330 |
| Saat | Yılın büyük bölümünde GMT+1; Ramazan ayında geçici olarak GMT uygulanabiliyor |
| Telefon kodu | +212 |
| Acil numaralar | Şehir içi polis 19, kırsalda jandarma 177, sağlık ve acil yardım 112 |
| Vize (T.C. vatandaşları) | 90 güne kadar vizesiz; pasaport girişten itibaren en az 6 ay geçerli olmalı |
| Kaç gün? | İlk gezi için 9-11 gün; çölle birlikte 13 gün |
Banknotlar 20, 50, 100 ve 200 MAD olarak basılıyor; küçük bir alışverişte 200 MAD uzattığınızda para üstü sorunu çıkabiliyor. Ben çarşıya girmeden önce cebimde 10, 20 ve 50 MAD’lık banknot bulundururum. Ramazan’da saat düzeni değişebileceği için ulaşım saatlerini o dönemde ayrıca kontrol edin.
Fas’a Ne Zaman Gidilir?
Ben Fas’ı ilkbahar veya sonbaharda gezerim. Mart sonundan mayıs ortasına kadar Marakeş, Fes ve Atlas Dağları çevresinde gündüz ince kıyafetle dolaşılırken akşamları hafif mont gerekebiliyor. Eylül sonu ile kasım başı da şehirleri yürüyerek gezmek için rahat bir dönem.
Temmuz ve ağustosta Marakeş ile Fes’in öğle sıcağı rotayı ciddi biçimde yavaşlatıyor. Bu dönemde gitmem gerekirse sabah 08.00-11.00 arasında gezer, öğleden sonrayı riadın avlusuna veya müzelere bırakırım. Atlantik kıyısındaki Essaouira yazın daha serin ve rüzgârlı. Merzouga çölü için yaz ortasını seçmem; mart-mayıs ve eylül-kasım arası çok daha dengeli.
Ramazan döneminin ayrı bir havası var ama gündüz restoran seçenekleri azalıyor, müze ve tarihi yapı saatleri kısalabiliyor. Örneğin Ben Youssef Medresesi normalde 09.00-19.00 arasında açıkken Ramazan’da 16.30’da kapanıyor.
Fas’a Nasıl Gidilir?
Türkiye’den en pratik bağlantı İstanbul. İstanbul-Marakeş direkt uçuşu yaklaşık 5 saat 15 dakika sürüyor; Temmuz 2026 tarifesinde bu hatta Turkish Airlines’ın haftada sekiz direkt seferi bulunuyordu. Kazablanka tarafında direkt ve aktarmalı seçenekler daha fazla. Avrupa’nın birçok büyük şehrinden de Marakeş, Kazablanka, Fes ve Agadir’e direkt uçuşlar var.
İstanbul çıkışlı gidiş-dönüş bütçesini kişi başı 14.000-18.000 TL aralığından açabilirsiniz. Sonbahar 2026 için İstanbul-Kazablanka aktarmalı örneklerde yaklaşık 13.840-15.100 TL seviyeleri görülüyordu; direkt, bagajlı ve hafta sonuna denk gelen uçuşlarda daha yukarı çıkmak normal. Fas uçuşuna ayrı bir biletle aktarma yapacaksanız iki uçuş arasına en az dört saat koyun; bir gecikme bütün rotayı bozmasın.
Havalimanlarından Şehre
- Marakeş Menara: Şehir merkezine yalnızca 6 km. Taksiyle pazarlık etmek yerine gündüz saatlerinde 19 numaralı otobüsü kullanırım: 06.00-gece yarısı arasında yaklaşık yarım saatte bir çalışıyor, gidiş-dönüş bilet 50 MAD, yol trafiğe göre 15-20 dakika.
- Rabat-Salé: Rabat Agdal Tren İstasyonu’na giden servis tek yön 25 MAD, gidiş-dönüş 40 MAD; yolculuk 45-50 dakika.
- Agadir Al Massira: Servis tek yön 50 MAD, gidiş-dönüş 80 MAD; merkeze yaklaşık 50 dakika.
Vize ve Giriş Şartları
Türk vatandaşları Fas’a turistik amaçla 90 güne kadar vizesiz girebiliyor: e-vize, konsolosluk başvurusu veya kapıda vize ücreti yok. Temel şart, pasaportun Fas’a giriş tarihinden itibaren en az altı ay daha geçerli olması.
Sınır kontrolünde sorulma ihtimaline karşı dönüş biletimi, ilk konaklama rezervasyonumu ve seyahat sigortamı telefonda çevrimdışı açılacak şekilde saklarım. Otel adresini yalnızca isim olarak değil harita konumuyla birlikte kaydetmek işe yarıyor; medina içindeki riadların bir kısmını taksiciler isimden tanımıyor.
90 günlük süreyi aşmayın. Yasal kalış süresini aşan Türk vatandaşlarının çıkışında Büyükelçilik ve Fas makamları üzerinden ek prosedür gerekebiliyor; uzun planlarda giriş damgasındaki tarihi ayrıca not edin.
Fas Kaç Günde Gezilir? 10 ve 13 Günlük Rota
İlk gezi için 10 günlük rotam Marakeş, Essaouira, Kazablanka, Fes ve Şafşavan üzerine kurulu. Çölü eklediğimde geziyi 13 güne çıkarırım. Daha kısa sürede her yeri görmeye çalışmak yerine iki ya da üç şehri yürüyerek ve çarşıda kaybolmaya zaman bırakarak gezmek Fas’a daha çok yakışıyor.
10 Günlük Rota
| Gün | Şehir | Plan |
|---|---|---|
| 1-3 | Marakeş | Medina, Jemaa el-Fna, Ben Youssef Medresesi, Jardin Majorelle |
| 4-5 | Essaouira | Surlar, Skala du Port, balıkçı limanı, sahil |
| 6 | Kazablanka | Otobüsle geçiş (yaklaşık 7-7,75 saat) |
| 7 | Kazablanka, ardından Fes | Sabah Hassan II Camii turu, öğleden sonra trenle Fes’e |
| 8-9 | Fes | Fes el-Bali medinası, Bou Inania Medresesi, Chouara tabakhaneleri |
| 10 | Şafşavan | Sabah erken mavi sokaklar, gün batımında İspanyol Camii |
13 Günlük Rota (Çölle Birlikte)
10 günlük rotaya Marakeş’ten sonra üç günlük Merzouga turunu ekleyin. [EDİTÖR: Çölü rotanın hangi noktasına eklediniz, turu Marakeş’e mi döndünüz yoksa Fes’te mi bitirdiniz? Kendi rotanızı buraya yazın.]
Rabat’ı rotaya eklemek isterseniz Kazablanka’dan trenle günübirlik gidebilirsiniz.
Fas’ta Gezilecek Şehirler
Marakeş
İlk Fas gezisinin en hareketli durağı. Ben Marakeş’te konaklamayı medinanın içine, gündüz gezilerini medina ile Gueliz arasında paylaştırırım. Jemaa el-Fna Meydanı güneş battıktan sonra bambaşka bir yere dönüşüyor: yemek tezgâhlarının dumanı, portakal suyu arabaları ve müzisyenler aynı anda meydana çıkıyor.
- Ben Youssef Medresesi: Yabancı yetişkin girişi 50 MAD, normal dönemde 09.00-19.00. Sabah açılışta gidin ve üst kata mutlaka çıkın; ahşap öğrenci odaları ve pencereler yapının gerçek ölçeğini orada gösteriyor.
- Jardin Majorelle: 170 MAD; 08.00’de açılıyor, son giriş 18.00.
Biletli yerleri aynı güne yığmak yerine bir sabah medreseyi, başka bir sabah Majorelle’i gezerim.
Fes
Fes’te yön duygusuna fazla güvenmem. Fes el-Bali sokakları Marakeş’ten daha karmaşık ve bazı geçitler bir anda atölyenin ya da ev kapısının önünde bitiyor. Rotayı Bab Boujloud’dan başlatıp Bou Inania Medresesi, Nejjarine, Karaouine çevresi ve Chouara tabakhaneleri yönünde kurarım. Medinayı sabah, dükkân kepenkleri açılırken gezmeye başlayın; öğle saatinde katırlar, alışveriş grupları ve rehberli turlar aynı dar geçitlere doluyor.
Tabakhane teraslarına çıkarken dükkân çalışanları koku için nane uzatabiliyor. Terasın “ücretsiz” olduğu söylenip çıkışta deri ürünü alma baskısı kurulabiliyor; ben baştan yalnızca manzaraya bakacağımı açıkça söylerim.
Şafşavan (Chefchaouen)
Şafşavan’ı yalnızca mavi duvar fotoğrafı için düşünmeyin. Sabah erken saatlerde Uta el-Hammam Meydanı, Kasbah çevresi ve Ras El-Maa hattını yürüyün; öğleden sonra günübirlik gruplar gelince ana sokaklar belirgin biçimde kalabalıklaşıyor. Gün batımına yakın Ras El-Maa’dan İspanyol Camii’ne kısa bir tırmanışla şehrin mavi dokusunu tek parça görürsünüz; dönüşün karanlık kısmı için küçük bir el feneri taşıyın.
Akchour Şelaleleri ve Talassemtane Milli Parkı çevredeki başlıca doğa rotaları. Yürüyüş planı yoksa bir gece yeterli; sabah boş sokakları görmek isteyenlere iki gece daha doğru.
Kazablanka
Kazablanka’yı klasik bir medina şehri gibi değil, Fas’ın büyük ve çalışan metropolü olarak görün. Ana durak Hassan II Camii: yabancı yetişkinler için rehberli ziyaret 140 MAD (yaklaşık 708 TL). Turlar cumartesiden perşembeye 09.00, 10.00, 11.00, 12.00, 15.00 ve 16.00’da; cuma günü 09.00, 10.00, 15.00 ve 16.00’da. Caminin okyanus kenarındaki dış alanı ücretsiz. Kıyafet kontrolü ve grup düzeni nedeniyle tur saatinden en az 20 dakika önce orada olun.
Rabat
Rabat daha düzenli, daha sakin ve ilk kez gelen biri için alışması kolay bir şehir. Kasbah des Oudaias, Endülüs Bahçeleri, Hassan Kulesi ve Muhammed V Mozolesi aynı gün görülebiliyor. Marakeş’teki çarşı temposundan sonra Rabat’ta sahil boyunca yürümek iyi geliyor. Kazablanka’dan trenle günübirlik gidilebilir; Mawazine festivali döneminde şehirde kalacaksanız tren ve oteli erken ayırın.
Essaouira
Essaouira benim Fas rotasında nefes aldığım yer. UNESCO korumasındaki medina, 18. yüzyılın sonlarında planlanmış surlu bir liman şehri ve Fas’ın diğer medinalarından daha kolay geziliyor. Surlar, Skala du Port, balıkçı limanı ve uzun sahil birbirine yürüme mesafesinde. Öğleden sonra Skala’ya geçip surlardan gün batımını izleyin; rüzgâr nedeniyle telefonu sur kenarında tek elle tutmayın.
Limanda balığı seçip yakındaki küçük ızgaralarda pişirtebilirsiniz; fiyatı siparişten önce kilo veya tabak üzerinden netleştirin. Rüzgâr akşam sertleştiği için yazın bile ince bir üstlük taşıyın.
Merzouga ve Erg Chebbi Çölü
Çölü Marakeş’ten günübirlik planlamayın; haritada yakın görünse de kara yolculuğu çok uzun. Marakeş-Merzouga ortak turlar genellikle üç gün sürüyor ve ulaşım, kamp, akşam yemeği, kahvaltı ile gün batımı deve yürüyüşünü kapsıyor. Turlar genellikle avro üzerinden fiyatlanıyor: ortak turlarda kişi başı yaklaşık 85 €’dan, özel seçeneklerde 195 €’dan başlıyor. Öğle yemekleri, içecekler ve bahşiş çoğu pakette ayrıca ödeniyor.
“Lüks kamp” ifadesi her işletmede aynı anlama gelmiyor. Rezervasyondan önce çadırın özel banyolu olup olmadığını, kum tepesine araçla mı deveyle mi gidildiğini ve kampın gerçekten Erg Chebbi üzerinde olup olmadığını yazılı olarak sorun.
Fas’ta Ne Yenir?
Türk mutfağını bilenler için Fas’ta baharat kullanımı tanıdık gelir ama lezzetin yönü farklı. Türk mutfağında acı, salça ve et öne çıkarken Fas’ta kimyon, tarçın, zencefil, safran, kuru meyve ve tuzlu-tatlı birlikteliği daha belirgin.
- Harira: Domates, mercimek, nohut ve baharatla yapılan koyu çorba. Medina çevresindeki yerel lokantalarda 8-20 MAD. Yanına hurma veya chebakia geldiğinde akşam için doyurucu bir başlangıç.
- Tajin: Yemeğin adı kadar piştiği konik kap da tajin diye geçiyor. Yerel lokantada tavuklu, limonlu veya sebzeli tajin 45-80 MAD; turistik teras restoranlarında 120 MAD ve üzeri.
- Kuskus: Geleneksel olarak cuma öğlen yeniyor; o gün arayın. Sebze ve etle servis edilen büyük tabak mahalle lokantalarında 50-90 MAD.
- Tanjia: Marakeş’e özgü, ağır ağır pişen et yemeği; pişme sabrı Anadolu’daki kuyu kebabını hatırlatıyor. Medinadaki geleneksel lokantalarda 80-140 MAD.
- Msemen ve sfenj: Kahvaltıda veya sokakta atıştırmalık. Sade msemen 5-10 MAD, sfenj 3-8 MAD.
- Balık ve deniz ürünleri: Essaouira limanında sardalya, kalamar veya karışık ızgara. Pazarlığı balığı seçmeden önce yapın; tek kişilik sade tabak 60-120 MAD.
2026 koşullarında sokak atıştırmalıkları genellikle 5-20 MAD, doyurucu bir sokak öğünü 30-50 MAD, yerel lokanta yemeği 40-80 MAD, turistik restoran öğünü kişi başı 120-280 MAD.
Mekan önerilerim: Marakeş medinasındaki Nomad gibi modern restoranlarda başlangıçlar 80-90 MAD’dan açılıyor; ana yemek ve içecekle kişi başı 200 MAD’ı bulmak kolay. Böyle bir yeri her öğüne değil, manzaralı bir akşama bırakın. Gueliz’de öğle yemeği için Amal Center’ı öneririm: menü her gün değişiyor, servis pazartesi-cumartesi 12.00-15.30 arası, pazar kapalı. Cuma kuskusu için erken gidin.
Fas’tan Alınacak Hediyeler
Fes’ten deri ürün, Safi’den seramik, Şafşavan’dan dokuma, Essaouira’dan mazı ağacı işi kutu, Marakeş’ten baharat ve metal fener alınabilir. Argan yağında kozmetik ve yemeklik türleri ayırın; ambalajında üretici, içerik ve son kullanma tarihi olmayan ürünü almayın. Baharatta renge değil kokuya bakın ve 50-100 gramlık küçük paketleri seçin.
Pazarlıkta ilk fiyatı kabul etmeyin ama çok aşağıdan da başlamayın. Örneğin 400 MAD denilen orta boy deri çanta için 220-250 MAD’dan konuşmaya başlayıp işçiliğe göre 280-320 MAD civarında anlaşmak mümkün. Kalın derili, astarlı ve el emeği yüksek ürünlerde bu hesabı zorlamayın.
Fiyatlar, alışveriş adresleri ve pazarlık ipuçları için Fas’tan ne alınır rehberimize bakın.
Fas’ta Ulaşım
Kazablanka, Rabat, Tanca, Fes ve Marakeş ekseninde tren sistemi çok kullanışlı; tren olan güzergâhta otobüse ancak saat uymuyorsa geçerim.
| Güzergâh | Ulaşım | Fiyat | Süre |
|---|---|---|---|
| Kazablanka-Marakeş | Tren, 2. sınıf | Yaklaşık 102 MAD | 3 saate yakın |
| Kazablanka-Marakeş | CTM otobüs | 100 MAD’dan başlıyor | Sefere göre |
| Rabat-Fes | Tren | Yaklaşık 80 MAD | Sefere göre |
| Tanca-Kazablanka | Al Boraq hızlı tren | Yaklaşık 190 MAD | Yaklaşık 2 saat 10 dakika |
| Essaouira-Kazablanka | Otobüs (377 km) | Sefere göre | 7-7,75 saat |
İkinci sınıf çoğu yolculuk için yeterli; yaz sıcağında veya uzun hatta daha sakin bir vagon istiyorsam birinci sınıfa geçerim. Büyük valiz için ayrı bagaj teslimi yok; çantayı vagon raflarına veya giriş bölümüne yerleştirmeniz gerekiyor.
Tren olmayan Essaouira, Şafşavan ve Merzouga bağlantılarında CTM veya Supratours otobüslerini kullanın. Tanca’ya yolunuz düşerse Tanca’dan ne alınır yazımıza da bakabilirsiniz.
Taksiler: Şehir içi küçük taksilere “petit taxi” deniyor ve yalnızca kendi şehir sınırlarında çalışıyorlar. Araca binmeden taksimetrenin açılmasını isteyin; kullanılmayacaksa rakamı kapıyı kapatmadan konuşun. Havalimanı ve tren istasyonu önlerinde ilk söylenen ücret genellikle yüksek. Şehirler arası paylaşımlı “grand taxi” araç dolunca kalkıyor; kısa bölgesel geçişlerde işe yarasa da valizli ve programlı yolculuklarda otobüs daha rahat.
Nerede Kalınır? Riad mı, Otel mi?
Fas’ta en az bir geceyi riadda geçirin. Riad, odaları iç avluya açılan geleneksel şehir evi: dışarıdan düz bir duvar ve küçük bir kapı görürsünüz, içeri girince mozaikli avlu, çeşme ve çatı terası çıkar.
| Şehir | Nerede kalınır? | Gecelik fiyat |
|---|---|---|
| Marakeş | İlk kez gidenler için medina içi; ulaşım ve gece dönüşü için Gueliz | Hostel 100-220 MAD, sade riad 500-900 MAD, havuzlu veya tasarım riad 1.200-2.500 MAD |
| Fes | Bab Boujloud ve Batha çevresi | İyi konumlu kahvaltılı riad 550-1.100 MAD; yoğun hafta sonlarında belirgin şekilde artıyor |
| Şafşavan | Medina içi pansiyonlar | Çatı teraslı çift kişilik oda 400-800 MAD, butik otel 900 MAD ve üzeri |
| Essaouira | Medina içi | Orta seviye çift kişilik oda 500-1.000 MAD |
| Kazablanka ve Rabat | Tren istasyonuna veya tramvay hattına yakın otel | Orta seviye 700-1.300 MAD, zincir oteller 1.500 MAD ve üzeri |
Essaouira’da rüzgâr ve nem nedeniyle ısıtma, pencere yalıtımı ve sıcak su yorumlarına özellikle bakın. Medina içindeki riadlara araçla kapıya kadar ulaşılamayabilir; rezervasyondan önce en yakın araç bırakma noktasını sorun. Riad çalışanı karşılamaya gelecekse saati ve kapı adını ekran görüntüsüyle kaydedin.
Para ve Günlük Bütçe
Fas dirhemi kapalı bir para birimi; ana parayı avro veya dolar olarak götürüp şehirdeki yetkili döviz bürolarında bozdurun. Havalimanında yalnızca ilk ulaşım ve küçük harcamalara yetecek kadar çevirin. ATM’ler şehirlerde yaygın; Visa ve Mastercard çoğu otelde, bazı restoran ve mağazalarda geçiyor, ama medina dükkânları, küçük lokantalar, taksi ve pazar için nakit gerekiyor. Kartla ödemede kendi para biriminizle çevrim önerilirse reddedin ve işlemi MAD olarak yaptırın. Medina, pazar ve taksi için günlük 300-500 MAD nakit yeterli; parayı tek cüzdanda tutmayın.
Uluslararası uçak bileti hariç kişi başı günlük bütçe:
| Gezi biçimi | Günlük bütçe | Yaklaşık TL | Neleri kapsar? |
|---|---|---|---|
| Ekonomik | 500-750 MAD | 2.530-3.800 TL | Hostel veya sade oda, yerel lokanta, ikinci sınıf tren, ücretsiz ve düşük ücretli yerler |
| Orta seviye | 1.000-1.600 MAD | 5.060-8.100 TL | Kahvaltılı riad, düzenli restoranlar, birkaç ücretli yapı, tren ve taksi |
| Konforlu | 2.200 MAD ve üzeri | 11.100 TL ve üzeri | Butik riad, özel transfer, iyi restoranlar, rehberli tur |
Bu hesapta şehirler arası ulaşım her güne eşit dağıtıldı. Marakeş’te yürüyerek ve yerel yemekle geçen bir gün 500 MAD’ın altında kalabilir; çöl turu, özel rehber veya lüks riad eklenen gün bütçe birkaç katına çıkar.
Festivaller ve Etkinlikler
| Etkinlik | Dönem | Şehir | Planlama notu |
|---|---|---|---|
| Mawazine, Rythmes du Monde | Genellikle haziran | Rabat ve Salé | Büyük açık hava konserleri; Rabat’ta konaklayın, dönüşü erken planlayın |
| Gnaoua ve Dünya Müzikleri Festivali | Genellikle haziran sonu | Essaouira | Medina ve sahne çevresindeki konaklamalar hızla doluyor |
| Gül Festivali | Genellikle mayıs başı | Kelaat M’Gouna | Gül hasadı ve geçit törenleri; Dadès rotasına eklenebilir |
| Fes Dünya Kutsal Müzikleri Festivali | Genellikle mayıs-haziran | Fes | Program açıklandığında medinaya yakın konaklama seçin |
| Tan-Tan Moussem | Her yıl değişiyor | Tan-Tan | Sahra topluluklarının müzik, çadır ve atlı gösterileri |
Mawazine ile Gnaoua festivalleri bazı yıllarda çakışıyor; ikisini aynı rotaya koyacaksanız Rabat’tan Essaouira’ya geçiş gününü önceden sabitleyin.
Resmi Tatiller
| Tarih | Önem |
|---|---|
| 1 Ocak | Yeni Yıl |
| 11 Ocak | Bağımsızlık Bildirgesi Yıldönümü |
| 14 Ocak | Amazigh Yeni Yılı |
| 1 Mayıs | İşçi Bayramı |
| 30 Temmuz | Taht Bayramı |
| 14 Ağustos | Oued Ed-Dahab’ın Geri Alınması |
| 20 Ağustos | Kral ve Halk Devrimi Yıldönümü |
| 21 Ağustos | Gençlik Günü |
| 31 Ekim | Birlik Günü |
| 6 Kasım | Yeşil Yürüyüş Yıldönümü |
| 18 Kasım | Bağımsızlık Günü |
Ramazan Bayramı, Kurban Bayramı, Hicri Yılbaşı ve Mevlid tarihleri hicri takvime göre her yıl değişiyor. Resmi tatillerde bankalar, kamu kurumları ve bazı küçük işletmeler kapalı olabileceği için döviz ve şehirler arası bilet işlerini bir gün önceden halledin.
Fas Gezisinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Sahte yönlendirmeler: Medinada “Bu yol kapalı”, “Meydan öbür tarafta” veya “Tabakhaneye bugün sadece bu kapıdan giriliyor” diyenlerin bir kısmı sizi ücretli rehberliğe ya da dükkâna yönlendirmeye çalışabilir. Harita çalışmıyorsa dükkân sahibine veya üniformalı görevliye sorun.
- Çevrimdışı harita: Ülkeye gitmeden indirin. Fes el-Bali’de GPS dar geçitlerde şaşabiliyor; konaklamanızın en yakın kapısının adını kaydedin.
- Taksi: Taksimetre açılmadan yola çıkmayın; “Kaç para?” sorusunu araç hareket ettikten sonra sormak pazarlık gücünü şoföre bırakır.
- Fotoğraf: Jemaa el-Fna’da fotoğrafını çektiğiniz yılan oynatıcıları ve su satıcıları ücret isteyebilir; rakamı fotoğraftan önce konuşup küçük banknotla ödeyin.
- Restoran: Menüde fiyat yoksa sipariş vermeden sorun; özellikle balık pazarları ve turistik meydanlarda “kişi başı mı, tabak başı mı?” ayrımını netleştirin.
- Su ve yemek: Musluk suyu yerine kapalı şişe su kullanın. Ürünü hızlı dönen tezgâhları seçin; uzun süre güneşte bekleyen salata ve soslardan uzak durun.
- Kıyafet: Cami ve dini yapılarda omuzları ve dizleri kapatan kıyafet taşıyın; ziyaret kabul eden yapılarda bile ibadet saatlerinde sessiz olun.
- Sıcaklık farkı: Atlas Dağları ve çöl gecelerini Marakeş’in gündüz sıcaklığına göre değerlendirmeyin; ince mont ve kapalı ayakkabı taşıyın.
- Pazarlık: Pazarlık yapın ama el emeğini yok sayacak kadar aşağı inmeyin; almayı düşünmediğiniz ürün için uzun pazarlığa başlamayın.
Ben Fas rotasını Marakeş’in kalabalığıyla başlatır, Fes’in dar sokaklarında ağırlaştırır, Essaouira’nın rüzgârında dinlendirir, zamanım varsa Merzouga’nın sessizliğinde bitiririm. Böyle bir rota ülkeyi yalnızca mavi duvarlar, renkli baharatlar ve çöl fotoğraflarından ibaret bırakmıyor. Tatlıyla tuzluyu aynı tabakta buluşturan mutfağı, riadların dışarıdan anlaşılmayan iç dünyası ve şehirden şehre değişen temposuyla Fas, acele etmeden gezilmeyi hak ediyor.
Sık Sorulan Sorular
Fas’a vize gerekiyor mu?
T.C. vatandaşları turistik amaçla 90 güne kadar vizesiz girebiliyor. Pasaportun girişten itibaren en az altı ay geçerli olması gerekiyor.
Fas kaç günde gezilir?
İlk gezi için 9-11 gün yeterli; Merzouga çölünü eklerseniz 13 gün ayırın.
Fas’ın neyi meşhur?
Tajin ve kuskus, Marakeş ve Fes medinaları, riad evleri, Fes’in deri ürünleri, argan yağı, baharatlar ve Sahra çölü.
Fas’a ne zaman gidilir?
Mart sonu-mayıs ortası ve eylül sonu-kasım başı. Yazın Marakeş ve Fes çok sıcak; çöl için yaz ortasından kaçının.
Fas’ta günlük bütçe ne kadar?
Uçak hariç ekonomik gezide 500-750 MAD, orta seviyede 1.000-1.600 MAD, konforlu gezide 2.200 MAD ve üzeri.
Fas’ta hangi para birimi kullanılır?
Fas dirhemi (MAD). Kapalı bir para birimi olduğu için avro veya doları Fas’taki yetkili döviz bürolarında bozdurmak en pratiği.